Neden sırayla başlamalı?
Süt üretimi arz ve talebe göre işler: Bir meme ne kadar sık ve iyi boşalırsa o kadar süt üretir. Her emzirmeye aynı memeyle başlarsanız o meme daha çok uyarılır, diğeri ise daha az. Zamanla bu, memeler arasında süt miktarı farkına, dolgunluğa ve rahatsızlığa yol açabilir.
İngiltere Ulusal Sağlık Servisi (NHS), bu yüzden her emzirmede iki memeyi de teklif etmeyi ve hangi memeyle başladığınızı değiştirmeyi önerir. AAP de bebek bir tarafı açıkça tercih etse bile ilk teklif edilen memenin her emzirmede değiştirilmesini tavsiye eder.
Bir emzirme nasıl ilerlemeli?
- İlk memeyle başlayın ve bebek kendiliğinden bırakana kadar emzirin. Emme ve yutma hareketleri yavaşlayıp bebek gevşeyince bu memeyle işi bitmiş demektir.
- Gaz çıkartın ve ikinci memeyi teklif edin.
- Bebek ikinciyi istemeyebilir. Bu, yeterince doyduğu anlamına gelebilir. Bir sonraki emzirmeye bu memeyle başlayın.
Bazı NHS hastanelerinin el broşürleri, bebek ilk memede derin uykuya dalmadan önce ikinci memeye geçmeyi, gerekirse yeniden ilk memeye dönmeyi de önerir. Bu, özellikle uykulu yenidoğanlarda bebeğin daha fazla süt almasına yardım edebilir.
Emzirmeyi dakikayla sınırlamayın. Her memede belirli bir süre bekleyip zorla değiştirmek gerekmez; bebeğin işaretlerini izleyin. Emzirmenin sıklığı için yenidoğan kaç saatte bir emzirilir yazımıza bakabilirsiniz.
Hangi memeden başlayacağınızı nasıl hatırlarsınız?
Gece üçte hangi memeyle bitirdiğinizi hatırlamak zordur. Birkaç pratik yol:
- Dolgunluğa bakın: Bir sonraki emzirmede daha dolu hissettiren meme genellikle sıradaki memedir.
- Küçük bir işaret kullanın: AAP, emzirme sütyeninin bir askısına takılan bir çengelli iğneyi her emzirmeden sonra diğer tarafa taşımayı önerir. Bileklik ya da toka da aynı işi görür.
- Kayıt tutun: Bir defter ya da uygulama, hem son tarafı hem de saati gösterir.
Bir meme daha az süt veriyorsa
Annelerin çoğunda bir meme diğerinden biraz daha fazla süt verir; bu, her memedeki süt üreten dokunun miktarı farklı olabildiği için sık görülür. Avustralya Emzirme Derneği, bir memenin sürekli daha fazla süt vermesinin kabul edilebilir olduğunu belirtir. Bebek iyi kilo alıyor ve yeterince bez ıslatıyorsa endişe gerekmez (bez sayısı yazımızda ayrıntısı var).
Az süt veren memeyi desteklemek isterseniz:
- Emzirmelere daha sık o memeyle başlayın.
- O memeden daha sık ve kısa süreli emzirin ya da sağın.
- Bebeğin o memeyi doğru kavradığından emin olun; zorlanıyorsa bir emzirme danışmanından destek alın.
Süt sağıyorsanız
Pompayla sağarken bir memeden diğerinden daha az süt gelmesi de sık görülür ve tek başına sorun değildir. Avustralya Emzirme Derneği, bir memeden daha fazla süt almak istiyorsanız o memeden daha sık ve kısa süreli sağmayı önerir. Sağdığınız miktarı her meme için ayrı not almak, değişimi izlemenizi kolaylaştırır. Pompadan gelen miktarın bebeğin emerek aldığı sütü tam yansıtmadığını da unutmayın.
Bebek tek memeyi istemiyorsa
Bazı bebekler bir memeyi reddeder ya da bir tarafta daha huzursuz olur. Nedeni çoğu zaman basittir: o memedeki süt akışı daha hızlı ya da daha yavaş olabilir, bebek o tarafta rahat bir pozisyon bulamıyor olabilir. Bazen de bebeğin kendisinde bir rahatsızlık, örneğin o tarafa dönerken ağrı, sebep olabilir. Farklı bir emzirme pozisyonu denemek (örneğin futbol topu tutuşu) çoğu zaman işe yarar. Reddetme ani başladıysa ya da günlerce sürüyorsa doktorunuza danışın.
Ne zaman doktora başvurmalı?
Şu durumlarda doktorunuza ya da emzirme danışmanınıza başvurun:
- Memede kırmızı, şiş, sıcak ve ağrılı bir bölge, buna ateş, titreme ya da grip benzeri halsizlik eşlik ediyorsa (meme iltihabı, yani mastit olabilir). NHS, evde birkaç önlemden sonra 12–24 saat içinde düzelme yoksa ya da herhangi bir anda kötüleşme olursa doktora gidilmesini önerir.
- Sütte irin ya da kan, memede kırmızı çizgiler görülürse.
- Memede geçmeyen bir sertlik ya da kitle varsa.
- Meme ucunda çatlak, kanama ya da emzirme boyunca süren ağrı varsa.
- Bebek kilo almıyor, ıslak bez sayısı azalıyor ya da bir memeyi aniden ve sürekli reddediyorsa.
NHS'ye göre mastit sırasında emzirmeye devam etmek bebeğe zarar vermez ve iyileşmeye de yardım edebilir.
Agu'da sıradaki meme nasıl takip edilir?
Agu'da sol ya da sağ memeyi tek dokunuşla başlatırsınız; emzirme sırasında taraf değiştirmek de tek dokunuştur. Agu son tarafı kaydeder; ana ekran widget'ı son emzirmeden bu yana geçen süreyi ve sıradaki memeyi gösterir. iPhone'da kilit ekranındaki canlı etkinlik, Android'de bildirimdeki sayaç da aynı bilgiyi verir. Bunların hepsi ücretsizdir.
Sık sorulanlar
Her emzirmede iki memeyi de vermek zorunda mıyım?
Hayır. İkinciyi teklif edin, ama bebek istemezse zorlamayın. Bir sonraki emzirmeye o memeyle başlamanız dengeyi korur.
Bebeğim hep aynı tarafta uyuyakalıyor, ne yapmalıyım?
Emme yavaşladığında hafifçe göğsünüzü sıkıştırmak ya da bebeği uyandırıp diğer memeye geçirmek yardımcı olabilir. Uykulu yenidoğanlarda bu sık görülür.
Memelerimin boyutu farklı oldu, normal mi?
Emzirme döneminde memelerin biri diğerinden biraz büyük ya da daha dolgun görünebilir. Bu sık görülür; emzirme bittikten sonra çoğu zaman azalır. Ağrı, kızarıklık ya da kitle eşlik ediyorsa doktorunuza danışın.
Kaynaklar
- Breastfeeding: is my baby getting enough milk? — NHS
- Breastfeeding: your questions answered — NHS
- Settling In: The First Few Weeks of Breastfeeding — American Academy of Pediatrics (HealthyChildren.org)
- Mastitis — NHS Start for Life
- Mastitis — NHS 111 Wales
- Breastfeeding: one side preference — HSE (İrlanda Sağlık Hizmetleri)
- Australian Breastfeeding Association — Australian Breastfeeding Association
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. Bebeğinizin sağlığıyla ilgili kararlarda doktorunuzun önerisini esas alın.